Restoran sahibi çoğu zaman “menümüz internette” der. Kastettiği şey Google Drive’daki bir PDF, Instagram hikâyesi veya WhatsApp’ta dolaşan dosyadır. Google aslında PDF’i de tarayabilir; Search Central bunu açık yazar. Yani “PDF Google’da görünmez” cümlesi yanlış. Asıl mesele başka: o dosya telefonda bir sayfa gibi davranmaz.
Misafir QR’a basınca 8 megabaytlık bir belge iner, pinch-zoom yapar, fiyat dün değişmişse elindeki kopya eski kalır. Yemek adı aramaya bağlanmaz, telefon numarası tıklanmaz. Bandırma’da restoran ve kafelerin çok küçük bir kısmında kendi sitesi var; olanların bir bölümünde menü hâlâ PDF. PDF menü yetmez sayfasında sahada gördüğümüzü kısaca yazmıştık. Burada tarayıcının ve Google’ın o dosyaya ne yaptığını ayırıyorum.
Google PDF’e nasıl bakıyor
Metin katmanı olan PDF’den kelimeler çıkarılabilir. Menünün fotoğrafını PDF’e basmışsanız iş değişir; o zaman yazıyı okumak için OCR gerekir, kalite düşükse yemek adı hiç indekslenmez. Başlık da çoğu zaman dosya adıdır: menu.pdf, yaz-2024.pdf. HTML’deki sayfa başlığı ve H1 kadar kontrolünüz yoktur.
Dosyanın durduğu yer de işi bozar. Drive’da paylaşım “sadece linki olanlar” ise Googlebot giremez. WhatsApp dosyası zaten web değildir. Instagram gönderisi menü sayılmaz; kapalı platform, içerik kayar. Kendi domain’inizde ornek.com/menu.pdf duruyorsa Google bunu bir belge olarak indeksler. Yine de o belge iç link vermez, çoğu okuyucuda tıklanır telefon üretmez, Restaurant şeması taşımaz, A4’tür, ekrana göre kırılmaz. Fiyatı bir satırda değiştiremezsiniz; dosyayı yeniden basarsınız, eski adres cache’de kalabilir.
Yerel arama “Bandırma ıslak hamburger”, “Erdek kahvaltı menü fiyat” gibi uzun cümlelerle gelir. HTML’de yemek adı bir başlıktır ve sayfa Bandırma ile bağlanır. PDF’de aynı kelime bir sütunun ortasında kalır. Çıkabilir; çıkmama ihtimali HTML’den yüksektir. Bunu “Google PDF sevmiyor” diye satmıyoruz. Yapı yok diye anlatıyoruz.
Masadaki QR ne açıyor
İki yol var. Birincisi PDF: telefon indirmeyi veya yerleşik görüntüleyiciyi açar, 4G’de ağırdır, Wi-Fi şifresi ayrı dert olur. Fiyat dün değiştiyse masadaki kâğıt QR hâlâ eski dosyaya bakıyor olabilir çünkü basımı yenilemediniz.
İkincisi HTML sayfa: /menu veya /menu/icecekler. Dosya küçüktür, telefonda yazı okunur. Fiyatı panelden değiştirirsiniz, QR aynı kalır. Soğuk içecekler ayrı adrese gidebilir. Google bunları ayrı sayfa sayar; PDF’i tek belge sayar.
<!-- QR hedefi: HTML, dosya değil -->
<a href="https://ornek.com/menu">Menü</a>
<article>
<h2>Islak hamburger</h2>
<p>220 TL</p>
</article>
İsterseniz Google’a “bu bir menü, içinde şu yemek var” diye de söyleyebilirsiniz. Bunu şema ile yapıyoruz; zengin sonuç vaadi değil, yemeğin sayfada durduğunun işareti. PDF’e gömmek pratikte kimsenin işi değil. Doldurduğunuz fiyat vitrindeki fiyatla aynı olsun, yoksa zararı da olur.
{
"@type": "Menu",
"name": "Akşam menüsü",
"hasMenuSection": [{
"@type": "MenuSection",
"name": "Ana yemek",
"hasMenuItem": [{
"@type": "MenuItem",
"name": "Islak hamburger",
"offers": { "@type": "Offer", "price": "220", "priceCurrency": "TRY" }
}]
}]
}
Eski kopya neden ölmez
PDF’in doğası dosyadır. WhatsApp’ta iletilir, telefona iner, menu-final-v3.pdf diye kalır. HTML’de adres aynı kalır, içerik yenilenir. Cache’i siz yönetirsiniz. Müşterinin telefonundaki eski PDF’i geri alamazsınız. Yaz menüsü kışın masada durur; QR aynı dosyaya bakıyorsa suç tarayıcıda değil, yayındadır.
Çözüm basit: QR her zaman bir HTML adresi açsın. İsterseniz “yazdır” diye PDF üretin; o çıktı arşivdir, vitrin değil. Vitrin sayfadır.
Kırk sayfalık şarap listesi, avukatın imzaladığı alerjen tablosu veya tedarikçi kataloğu indirme nesnesi olabilir. Masa menüsü değildir. Masa menüsü üç saniyede okunur, fiyatı bu hafta değişir, yanında ara ve rezervasyon durur.
Bandırma’da siteli restoran zaten az. Olanlarda PDF görmek, o nadir tıklamayı da boşa harcamaktır. QR menü hizmeti tam olarak bunu kuruyor: kategori, fiyat, sizin güncellemeniz. Herkese tam site şart değil; bazen menü, konum ve WhatsApp yeter. Kendi menünüz Drive’da duruyorsa önce onu kendi adresinize sayfa olarak alın. Sonra konuşuruz basılı kartın QR’sini nereye çevireceğinizi. İletişim veya fiyat.